Op veel bedrijventerreinen wordt de beveiliging collectief geregeld met een camerasysteem. Er staan dan camera’s op strategische punten op het terrein. Vaak wordt ook openbare ruimte gefilmd. De vraag is of dat mag. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt op de website dat het in principe niet mag, maar dat er wel degelijk uitzonderingen mogelijk zijn. Dat klopt: ook uit onderzoeken van diezelfde Autoriteit Persoonsgegevens blijkt dat het wel degelijk mag – als je het maar goed regelt. Ik help gemeenten en ondernemers bij het juridische huiswerk.
Grondslag kiezen
Ik heb inmiddels in zo’n veertig gemeenten geholpen bij het uitzoeken van de juridische kwesties. Momenteel help ik ondernemers en ambtenaren in drie gemeenten. Ik begin altijd met het juridische verhaal: de techniek en de organisatie moeten daarop volgen.

Het maakt namelijk veel uit of de burgemeester de camera’s plaatst of dat de ondernemers dat zelf doen. In het eerste geval is de Gemeentewet de grondslag; in het tweede de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Uit onderzoek dat ik deed onder alle Nederlandse gemeenten blijkt dat op bedrijventerreinen rond het jaar 2010 nog heel vaak voor de Gemeentewet werd gekozen. Ongeveer een derde van alle gemeentelijke camera’s stond toen op bedrijventerreinen. Maar inmiddels zie je dat bijna nergens meer. Gemeenten dragen hun camerasystemen steeds vaker over aan de ondernemersvereniging. Bijna overal is de AVG nu dus leidend. En dat is ook wel logisch: op bedrijventerreinen gaat het immers vooral om het tegengaan van inbraken en niet om het handhaven van de openbare orde.
Documenten opstellen
Na de keuze voor een juridisch regime, stel ik de benodigde documenten op. Vaak willen gemeente en ondernemers een convenant sluiten om de juridische verantwoordelijkheid netjes te verdelen. Als de verantwoordelijkheid is verdeeld, stel ik een Data Protection Impact Assessment op voor het camerasysteem, omdat dit een eis is uit de AVG voor camerasystemen.
Je zou denken dat het met een beetje slim ‘knippen-kopiëren-plakken’ mogelijk zou moeten zijn de documenten van een ander bedrijventerrein te gebruiken voor je eigen terrein. Maar dat werkt toch niet goed. Het valt me op dat elke keer weer veel maatwerk nodig is. Er is overleg nodig met de burgemeester en de wethouder Economie. De juridische afdeling van de gemeente moet zich erover buigen. Mijn uitgangspunt is ook dat dit soort camerasystemen niet alleen aan de ‘letter van de wet’ moeten voldoen. Ze moeten ook voldoen aan de ethische wensen van de gemeente waar de camera’s worden geplaatst. Dat kan je allemaal niet op de automatische piloot doen.

Wat het ook complex maakt, is dat de wet niet precies voorschrijft hoe je dit juridisch moet regelen. Het is een combinatie van de wet, de jurisprudentie en onderzoek door de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat laat ruimte voor interpretatie en dus kan iedereen hier eigen ideeën over hebben.
De kosten van dit soort camerasystemen kunnen hoog zijn – dus je doet de investering niet voor een jaar, maar voor vijftien of twintig jaar. Daarom kan je maar beter zorgen dat het goed is geregeld.
Meer weten? Lees dit stappenplan dat ik schreef voor Interpolis.
