De gemeente Den Haag heeft camera’s op straat voor het handhaven van de openbare orde. Er staan in totaal ruim honderd camera’s verspreid over negen cameragebieden. Elke vier jaar wordt onderzocht of de camera’s nog noodzakelijk zijn en of alles goed functioneert. Ik ben door de gemeente gevraagd deze evaluatie uit te voeren.
Conclusies en aanbevelingen
De belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat de kwaliteit van het cameratoezicht in Den Haag hoog is. De camera’s leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid op straat. De kwaliteit van de beelden is hoog, het live cameratoezicht door de politie is professioneel en productief, de lijnen tussen de observanten in de cameratoezichtruimte en de politie op straat zijn kort en de beelden worden daarnaast regelmatig gebruikt voor opsporing. Er zijn ook geen ‘blinde vlekken’ in Den Haag omdat signalen over onveiligheid op tijd bij de gemeente binnenkomen via de politie en de veiligheidsregisseurs.
Er is – uiteraard – ook ruimte voor verbetering. Daarom heb ik ook aanbevelingen geformuleerd voor de gemeente:
- Focus meer op openbare orde en minder op bijvangst; het is niet altijd per se noodzakelijk de camera’s 24 uur per dag uit te kijken;
- Bekijk alle camera’s kritisch en maak een nieuw plaatsingsplan; het oude plan dateert uit 2006 en is toe aan een update; wellicht kan hetzelfde resultaat met minder camera’s worden bereikt;
- Pas de terminologie aan: ‘vast’ wordt langdurig en ‘flexibel’ wordt kortdurend;
- Kies vier jaar per aanwijzingsbesluit in plaats van de huidige vijf jaar – conform een advies van de VNG om cameratoezicht tenminste één keer per raadsperiode te evalueren;
- Bied meer en betere informatie op straat aan door meer en betere borden en informatieve kleuren/striping van de camera’s zelf.
De burgemeester neemt de aanbevelingen over, zo schrijft hij in een brief aan de gemeenteraad.
Over het onderzoek
Om te kunnen onderzoeken of een camera doeltreffend is, moet je weten wat het doel van die camera is. Ik gebruik deze beleidslogica die als het ware ‘onder de motorkap’ van het cameratoezicht kijkt:
- Voelen mensen zich veiliger door de camera’s?
- Leveren de camera’s een preventief effect op?
- Is het live cameratoezicht waardevol?
- Worden de opnames gebruikt voor opsporing?
Verhalen achter de cijfers
Ik verzamelde ook alle relevante statistieken bij de politie over de geregistreerde criminaliteit. Ook heb ik onderzoeksbureau Ipsos ingeschakeld voor het voeren van vierhonderd straatinterviews met voorbijgangers. Die cijfers laten zien of het cameratoezicht werkt. Daarnaast voerde ik gesprekken met deskundigen om de verhalen achter de cijfers te horen.
Downloaden maar!
Het rapport is aan de gemeenteraad aangeboden en daarmee openbaar gemaakt. Het is hier te lezen en te downloaden: