Evaluatie cameratoezicht Utrecht

De gemeente Utrecht zet 78 camera’s in voor handhaving van de openbare orde op straat. Ik voer samen met DSP-groep de evaluatie uit. We kijken naar de daadwerkelijke opbrengsten van de camera’s, de kosten-baten verhouding en de gevolgen voor de privacy van betrokkenen. We onderzoeken of het huidige aantal camera’s voldoende is en of de verhouding tussen vaste en flexibele camera’s klopt. Resultaat is een advies waar de gemeente weer vier jaar mee vooruit kan.

In 2013 evalueerden we het gemeentelijke camerabeleid ook al. Dat leidde toen tot een nieuwe manier van denken over het meten van effectiviteit van camera’s. Als het simpel zou zijn om camera’s te evalueren, zouden we na zoveel jaar toch wel moeten weten op welke plekken camera’s werken en op welke plekken niet. Maar zo simpel is het helaas niet.

We keken in 2013 daarom vooral naar de directe opbrengsten van het cameratoezicht. Wat leverde het rechtstreeks toezicht op? Hoe vaak zijn opnames gebruikt voor opsporing? Hoe vaak wordt elke camera rechtstreeks bekeken? Klopt dat met het probleem dat met die camera moet worden bestreden?

Dit ging al goed in 2013

We trokken een overwegend positieve conclusie: er gaat veel goed in het cameratoezicht in Utrecht. De kwaliteit van het rechtstreekse toezicht was hoog. Ook de opsporing had veel baat bij de camera’s. Het draagvlak voor de camera’s was groot onder bewoners en ondernemers. Alleen maar goed nieuws, dus? Nee, dat ook niet.

Dit kon beter in 2013

Er was ook ruimte voor verbetering. Er werden namelijk wel problemen beschreven in de cameraplannen (bijvoorbeeld inbraken, overlast of geweld), maar het werd niet duidelijk hoe de camera’s daar wat aan gingen doen: preventie, interventie, opsporing? Dat leidde ertoe dat er geen verschil was tussen de werkwijze voor de camera’s in de binnenstad of in de wijken. En dat moet wel omdat de problematiek totaal anders is. De uitwijkinstructies per gebied waren niet concreet genoeg. De aanbeveling was om de goede punten te bewaken en daarnaast meer maatwerk per deelgebied te gaan leveren in het cameratoezicht.

Evaluatie 2018

Nu krijgen we dankzij de gemeente de kans opnieuw de balans op te maken en een vergelijking te maken met de vorige evaluatie. We zijn heel benieuwd hoe het de afgelopen vier jaar is gegaan en of we nog verbeterpunten gaan ontdekken.